نقش اجتماعی

امام رضا سازش یا نجات اسلام

همچنین مرحوم شیخ صدوق، طبرسی و دیگر بزرگان آورده اند:
پس از آن که امام علی بن موسی الرّضا علیهما السلام وارد شهر خراسان گردید، تحت مراقبت شَدید و مستقیم مامون عبّاسی و مامورانش قرار گرفت و مرتّب شکنجه های گوناگون روحی
و فکری بر حضرتش وارد می گشت.
پس از گذشت چند روزی، مامون به حضرت رضا علیه السلام پیشنهاد داد که می خواهم از خلافت و ریاست کناره گیری کنم؛ و آن را تحویل شما دهم.
امام علیه السلام پیشنهاد مامون را نپذیرفت و فرمود:
از انجام این کار، به خداوند متعال پناه می برم.
مامون اظهار داشت:
حال که از پذیرفتن خلافت امتناع می ورزی و قبول نمی کنی، باید ولایت عهدی مرا قبول نمائی تا پس از من خلافت برای شما باشد.
ولیکن امام علیه السلام همچنان امتناع می ورزید؛ چون به خوبی آگاه بود و می دانست که این یک دسیسه و توطئه ای برای متّهم کردن حضرت و جلب افکار عمومی می باشد؛ و این که مامون در این جریان اهداف شومی را دنبال می کند.
سرانجام، روزی مامون، فضل بن سهل – که معروف به ذوالرّیاستین بود – و همچنین امام رضا علیه السلام را به کاخ خود دعوت کرد و سپس امام علیه السلام را مخاطب قرار داد و گفت:
من به این نتیجه رسیده ام که باید خلافت و امور مسلمین را به شما واگذار کنم.
حضرت فرمود:
به خدا پناه می برم، من طاقت آن را ندارم.
مامون گفت:
پس به ناچار، باید ولایت عهدی مرا قبول کنی.
امام علیه السلام به مامون فرمود:
از من چشم پوشی نما؛ و مرا از چنین امری معاف کن.
در این لحظه، مامون با حالت غضب و تهدید به حضرت گفت:
عمر بن خطّاب، شش نفر را شورای خلافت قرار داد که یک نفر از آنها جدّت، علی بن ابی طالب، امیرمومنان بود؛ و عُمَر وصیّت کرد و گفت:
هرکس مخالفت کند، باید گردنش زده شود.
و تو نیز اینک مجبور هستی و باید آن را بپذیری و چاره ای جز
پذیرفتن آن نداری.
و در این هنگام، حضرت به ناچار اظهار داشت:
حال که چنین است، ولایت عهدی را می پذیرم، مشروط بر آن که در هیچ کاری از امر حکومت دخالت ننمایم.
و مامون نیز آن را پذیرفت. (۲۶)
همچنین آورده اند:
پس از آن که امام رضا علیه السلام وارد شهر خراسان گردید و بر مامون عبّاسی وارد شد؛ و به ناچار ولایت عهدی را پذیرفت، مورد اعتراض و انتقاد بعضی افراد قرار گرفت.
لذا حضرت در جواب فرمود:
آیا پیامبر خدا صلوات اللّه علیه افضل است، یا وصی و جانشین او؟
گفته شد:
پیامبر خدا، افضل است.
فرمود:
آیا مسلمان افضل است، یا مشرک به خداوند متعال؟
گفته شد:
مسلمان بر مشرک برتری دارد و افضل می باشد.
آن گاه، افزود:
بنابر این عزیز و پادشاه مصر مشرک بود و حضرت یوسف علیه السلام پیامبر خدا بود؛ ولیکن مامون مسلمان است و من وصی و جانشین پیامبر خدا هستم، یوسف از پادشاه مصر تقاضا نمود تا وزیر و امانتدار او باشد؛ ولی من در ولایت عهدی مامون مجبور و ناگزیر گشتم. (۲۷)
برگرفته از کتاب دانستنی های امام رضا علیه السلام(دانستنی های رضوی۱)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *