از دیدگاه قرآن

همراهی همیشگی انسان کامل با قرآن

بی تردید قرآن از آغاز تا فرجام نزول حق است ؛ و بالحق اءنزلناه و بالحق نزل ( ۲۴۲ ) و ضرورتا باطل از حق جداست . اگر از عترت چیزی مباین و مخالف قرآن سرزند ، ضرورتا از قرآن جدا می شوند و بطلان این افتراق و جدایی واضح است ؛ چنان که ضرورت تلازم جدایی ناپذیری قرآن و عترت روشن است . پس اگر افتراق باطل باشد تالی قیاس مقدم آن ، یعنی سر زدن چیزی از عترت که مخالف با قرآن باشد نیز باطل است بیان تلازم : اگر چیزی از عترت صادر شود که با قرآن مخالف باشد ، باید میان قرآن و عترت جدایی باشد ، ولی با استناد به حدیث ثقلین ، تالی باطل است ؛ یعنی جدایی نیست . پس قطعا مقدم هم باطل می شود؛ یعنی از عترت طاهره علیهم السلام سخنی مخالف با قرآن صادر نمی شود .
از این رو ، حضرت رضا علیه السلام فرمود : اگر روایات با قرآن مخالف
باشد ، من آن را تکذیب می کنم ؛ اذا کانت الروایات مخالفه للقرآن ، کذبتها . ( ۲۴۳ ) این حدیث را هنگامی بیان فرمودند که ابو قره در بحث امتناع رؤ یت خداوند به حضرت علیه السلام گفت : پس شما روایات را تکذیب می کنید ؟ و ابو قره و مثل او این مطلب را نمی دانست .
همتا و مصاحب قرآن همان انسان معصوم ، یعنی عترت طاهره علیهم السلام هستند ، نه روایات . زیرا روایات چون قرآن معصوم و بی خطا نیستند تا صلاحیت آن را داشته باشند که همتای قرآن باشند و غیر معصوم مصاحب معصوم نمی شود . زیرا لازمه ی معیت معیاری است که زمینه ی آن را فراهم آورد و جامعی لازم است که دو همراه در آن جمع شوند .
پس اگر روایات از دس و تحریف مصون نباشند ، با قرآنی که از هر جهت مصون و محفوظاست ، نمی تواند همراه باشند؛ اما عترت پیراسته از آلودگی هایی چون جهل و انحراف و طغیان و سهو نسیان که به واسطه ی عنایت خداوند سبحان به این مقام رسیده اند ، شایستگی همتایی قرآن را دارایند . چنان که قرآن نیز همتای آن هاست و هرگز چیزی که مباین و مخالف قرآن باشد ، از آن ها سر نمی زند . زیرا معصوم علیه السلام صراحتا روایاتی را که با قرآن مخالف است ، دروغ می شمارد . چون در بعضی از روایات دست برده شده است .
نیز همان گونه که دس و جعل به قرآن علمی راه ندارد ، به قرآن
عینی یعنی امام معصوم علیه السلام نیز نفوذ نمی کند .
بنابراین ، چنین روایاتی قطعا از امام معصوم علیه السلام صادر نشده است . زیرا آنچه با قرآن مباین است ، قطعا با عترت طاهره نیز مباین است و به علت یگانگی ملاک و معیت و تضاد ، ضد یکی از دو همراه ضد دیگری نیز هست . پس آنچه ضد قرآن است ، با عترت طاهره نیز ضدیت دارد ، حتی اگر ظاهرا به ایشان منتسب باشد .
همچنین شدنی نیست چیزی که با یکی از دو امری که دارای تمام وجوه اشتراک حقیقی هستند ، ضدیت داشته باشد ، ولی با امر دوم ضد نباشد؛ با آن که ملاک اشتراک آن ها هم محفوظاست . چنان که قرآن و عترت طاهره علیهم السلام نیز واجد کلیه ی وجوه اشتراک حقیقی هستند و همواره این ملاک اشتراک در میان آن ها هست . پس نمی شود آنچه ضد قرآن است ، با عترت طاهره علیه السلام موافق و همراه باشد .
پاورقی
۲۱۵-مسند الامام الرضا علیه السلام ، ج ۱ ، کتاب التفسیر ، ص ۳۴۱ ، ح ۱۰۳ .
۲۱۶-سوره ی محمد ، آیه ی ۲۴ .
۲۱۷-نهج البلاغه ، خطبه ی ۱۵۸ .
۲۱۸-نهج البلاغه ، خطبه ی ۱۹ ، خطبه ی اشباح .
۲۱۹-نهج البلاغه ، خطبه ی ۱۱۰ .
۲۲۰-نهج البلاغه ، خطبه ی ۱۷۶ .
۲۲۱-گفتنی است : مراد از نظم در امور ، شناختن امام بر حق و سامان دادن جامعه ی اسلامی بر پایه ی فرهنگ امامت است . زیرا در سخنان دیگری از اهل بیت
علیهم السلام این گونه آمده است : الامامه نظام الامه . بنابراین ، نباید سخنان آن بزرگ رهبر الهی را به امری کوچک و انتظام امور عادی زندگی تفسیر کرد؛ گر چه چون که صد آمد ، نود هم پیش ماست ، یعنی اگر نظام امامت حکمفرما شد و در سایه ی آن ، احکام و آیین راستین آسمانی عملی شد ، نظم در امور فردی و جمعی جامعه پدیدار می شود ویراستار .
۲۲۲-نهج البلاغه ، نامه ی ۴۷ وصیت امام علی علیه السلام به حسنین علیه السلام .
۲۲۳-نهج البلاغه ، خطبه ی ۱۸۳ .
۲۲۴-نهج البلاغه ، خطبه ی ۱۲۵ .
۲۲۵-نهج البلاغه ، خطبه ی ۱۵۸ .
۲۲۶-نهج البلاغه ، خطبه ی ۸۷ .
۲۲۷-سوره ی فاطر ، آیه ی ۳۲ .
۲۲۸-سوره ی فاطر ، آیه ی ۳۲ .
۲۲۹-سوره ی احزاب ، آیه ی ۳۳ .
۲۳۰-سوره ی آل عمران ، آیات ۳۳ – ۳۴؛ مسند الامام الرضا علیه السلام ، ج ۲ ، کتاب الاحتجاجات ، ص ۱۱۴ ، ح ۱۰ .
۲۳۱-سوره ی اءنفال ، آیه ی ۴۱ .
۲۳۲-سوره ی نساء ، آیه ی ۵۹ .
۲۳۳-سوره ی مائده ، آیه ی ۵۵ .
۲۳۴-سوره ی توبه ، آیه ی ۶۰؛ مسند الامام الرضا علیه السلام ، ج ۲ ، کتاب الاحتجاجات ، ص ۱۲۰ ، ح ۱۰ .
۲۳۵-سوره ی ص ، آیه ی ۳۹؛ مسند الامام الرضا علیه السلام ، ج ۱ ، کتاب التفسیر ، ص ۳۵۰ ، ح ۱۲۹ .
۲۳۶-سوره ی فاطر ، آیه ی ۳۲ .
۲۳۷-مسند الامام الرضا علیه
السلام ، ج ۱ ، کتاب التفسیر ، ص ۳۶۶ ، ح ۱۶۴ .
۲۳۸-بحار ، ج ۴۳ ، باب ۱۷ ، ص ۳۵۹ ، ح ۲ .
۲۳۹-مسند الامام الرضا علیه السلام ، ج ۱ ، کتاب التفسیر ، ص ۳۰۷ ، ح ۵ .
۲۴۰-بحار ، ج ۲ ، ص ۲۴۲ ، ح ۳۹ .
۲۴۱-سوره ی یونس ، آیه ی ۳۲ .
۲۴۲-سوره ی اسراء ، آیه ی ۱۰۵ .
۲۴۳-مسند الامام الرضا علیه السلام ، ج ۱ ، کتاب التوحید ، ص ۱۶ ، ح ۷ .
بهشت سوم تشویق قرآن به تحقیق و دور انداختن آرزو
مقدمه
پس از روشن شدن شرایط و موانع شناخت قرآن و تفاوت تدبر در قرآن و پرسشگری از آن برای تدبر باید از پرسشگر آن ، یعنی انسان کامل معصوم علیه السلام کمک گرفت ، با اعتراف به این که همگی از سوی خداوند سبحان است حال می گوییم ، هر چند بعضی از مضامین قرآن مبتنی بر تعبد بر محض است ، ولی معارف اولیه ی آن بر جمیع مراتب یقین ، علم الیقین و عین الیقین و حق الیقین پایه گذاری شده است ؛ گر چه یقین کم ترین چیزی است که میان مردم قسمت شده است و شمار اندکی از انسان ها از آن بهره مندند و رزقی از آن نصیب آنان نگشته است .
حضرت رضا علیه السلام فرمودند : ایمان یک درجه از اسلام بهتر است و تقوا یک درجه از ایمان . چیزی برتر از یقین به بنی آدم عطا نشده است ؛ ان الایمان اءفضل من الاسلام بدرجه ، والتقوی اءفضل من الایمان بدرجه و لم یعط
بنوآدم اءفضل من الیقین . ( ۲۴۴ )
برگرفته از کتاب دانستنی های امام رضا علیه السلام دانستنی های رضوی۲

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *