احادیث و سخنان

سخن امام رضا در دیده شدن خدا توسط پیامبر

ابوقُرّه ( مسیحی از دوستان اُسقف اعظم ) یکی از خبرپردازهای عصر امام رضا علیه السّلام بود ، صفوان بن یحیی یکی
از شاگردان امام رضا علیه السّلام می گوید : ابوقرّه از من خواست تا او را به محضر حضرت رضا علیه السّلام ببرم ، من از حضرت رضا علیه السّلام اجازه گرفتم ، و آن حضرت اجازه داد .
ابوقرّه به محضر حضرت رضا علیه السّلام رسید ، و از احکام دین و حلال و حرام پرسش هایی کرد تا سؤالش به مسئله توحید کشیده شد ، و در این مورد چنین سؤال کرد :
« برای ما روایت کرده اند که خداوند « دیدار » و « هم سخنی » خود را بین دو پیغمبر تقسیم نمود ( و در میان پیامبران دو پیغمبر را برگزید تا با یکی از آن ها هم کلام شود ، و با دیگری دیدار نماید ) قسمت « هم سخن » خود را به موسی علیه السّلام داد ، و قسمت دیدار خود را به حضرت محمّد صلّی الله علیه و آله ) عطا نمود » ( بنابراین خداوند وجودی قابل دیدن است )
امام رضا : اگر چنین باشد ، پس آن پیغمبری که ( یعنی پیغمبر اسلام ) به جنّ و انس خبر داد که دیده ها خدا را درک نکند ، و وسعت آگاهی مخلوقات را یارای احاطه به او و فهم ذات او نیست ، و او شبیه و همتا ندارد ، کدام پیغمبر بود ؟ ، مگر شخص محمّد صلّی الله علیه و آله چنین نفرمود ؟
ابوقرّه : آری ، او چنین فرمود .
امام رضا : بنابراین چگونه ممکن است پیغمبر از
طرف خدا به سوی مردم بیاید و آن ها را به سوی خدا دعوت کند ، و به آن ها بگوید که دیده ها قادر به دیدن خدا نیست ، وسعت و آگاهی مخلوقات را یارای فهمیدن ذات پاک او نیست ، و او شبیه و همتا ندارد ، سپس خود این پیغمبر بگوید : من با دو چشم خدا را دیده ام ؟ و احاطه علمی به او یافته ام ؟ و او به شکل انسان ( قابل رؤیت ) است ، آیا حیا نمی کنید ؟ افراد بی دین و کوردل ، نتوانستند چنین نسبتی به آن حضرت بدهند ، که او چیزی را فرمود و سپس بر خلاف آن گفت
ابوقرّه : خداوند خودش در قرآن ( آیه ۱۳ ، سوره نجم ) می فرماید :
وَ لَقَدْرَآهُ نَزْلَهً اُخری : « و بار دیگر ، پیغمبر ، خدا را دید »
امام رضا : در همین جا آیه دیگری هست ( آیه ۱۱ ، سوره نجم ) که آن چه را پیغمبر صلّی الله علیه و آله دیده بیان می کند و می فرماید :
ما کَذَبَ الْفُؤادُ ما رَای :
: « قلب او در آن چه دید ، هرگز دروغ نمی گفت » یعنی دل پیغمبر صلّی الله علیه و آله آن چه را که چشمش دید دروغ ندانست .
سپس خداوند در همین سوره ( نجم ) آن چه را محمّد صلّی الله علیه و آله دیده خبر می دهد و ( در آیه ۱۸ ، سوره نجم ) می فرماید :
لَقَدْ رَای مِنْ آیات رَبِّهِ الْکُبْری
: « او پاره ای از آیات و نشانه های بزرگ پروردگارش را
دید » .
بنابراین نشانه های خدا ( که پیامبر آن ها را دیده ) غیر ذات خدا است ، و باز خداوند ( در آیه ۱۱۰ ، سوره طه ) می فرماید :
وَلا یُحیِطُونَ بِهِ عِلْماً
: « آن ها احاطه و آگاهی به او ندارند » ، بنابراین اگر دیده ها خدا را می تواند بنگرد ، احاطه و آگاهی به او را نیز پیدا خواهد کرد ( با این که آیه مذکور می گوید : آگاهی به او ممکن نیست )
ابوقرّه : پس شما روایت را ( که می گویند پیامبر صلّی الله علیه و آله ، خدا را دید ) تکذیب می کنید ؟
امام رضا : اگر روایات بر خلاف قرآن باشند ، تکذیب می کنم ، و آن چه مسلمانان به آن اتّفاق رأی دارند ، این است که : « نمی توان به وجود خدا احاطه علمی یافت ، و دیده ها ذات او را درک نمی کنند ، و او به هیچ چیزی شباهت ندار
برگرفته از کتاب دانستنی های امام رضا علیه السلام دانستنی های رضوی۲

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *