احادیث و سخنان

احادیث فقهی امام رضا در وظیفه حکومت در ساماندهی اقتصاد

متن حدیث
مسؤولیه الدوله فی التنظیم الاقتصادی قال الصدوق : حدّثنا عبدالواحد بن محمّد بن عبدوس النیسابوری العطار بنیسابور فی شعبان سنه اثنتین وخمسین وثلاثمائه ، قال : حدّثنی أبوالحسن علیّ بن محمّد بن قتیبه النیسابوری ، قال : قال أبو محمّد الفضل بن شاذان النیسابوری و حدّثنا الحاکم أبومحمّد جعفر بن نعیم بن شاذان عن عمّه أبی عبدالله محمّد بن شاذان ، قال : قال الفضل بن شاذان : إن سأل سائل فقال : أخبرنی هل یجوز أن یکلّف الحکیم عبده فعلاً من
الأفاعیل لغیر علّه و لامعنی قیل له : لایجوز ذلک لأنّه حکیم غیر عابث و لاجاهل ، . . . فإن قال [ قائل ] : فلِمَ جعل أولی الأمر وأمر بطاعتهم ؟ قیل : لعلل کثیره ، . . . و منها أنّا لانجد فرقه من الفِرَق و لامِلّه من المِلل بقوا و عاشوا إلّا بقیمّ و رئیس و لما لابدّ لهم منه فی أمر الدین و الدنیا ، فلم یجز فی حکمه الحکیم أن یترک الخلق ممّا یعلم أنّه لابدّ له منه و لاقوام لهم إلّا به فیقاتلون به عدوّهم ، و یقسمون فیئهم و یقیم لهم جمّهم و جماعتهم ، و یمنع ظالمهم من مظلومهم . . . .
وظیفه حکومت در ساماندهی اقتصادی صدوق گوید : عبدالواحد بن محمد بن عبدوس نیشابوری عطار در نیشابور در شعبان سال۲۵۳ چنین روایت کرد که ابوالحسن علی بن محمد بن قتیبه نیشابوری گفت : ابو محمد فضل بن شاذان نیشابوری گفته است : حاکم ابومحمد جعفر بن نعیم بن شاذان از عمویش ابوعبدالله محمد بن شاذان برای ما چنین به حدیث گفت که : فضل بن شاذان گفت : اگر کسی بپرسد : آیا رواست [ خداوند ] حکیم بنده اش را به کاری از کارها ، بی هیچ علت و معنایی تکلیف کند ؟ به او گفته شود : چنین چیزی روا نیست زیرا او حکیم بوده و بیهوده کار و نادان نیست . . . و اگر کسی گوید : چرا أولی الأمر تعیین نمود و به فرمانبری از ایشان فرمان داد ؟ گفته شود : به دلایل بسیاری . . .
از جمله این که هیچ فرقه و آیینی را باقی و زنده نیابیم ، مگر با بزرگ و کارگزاری ، و از آنجا که ناگزیر باید در کار دین و دنیای شان امیری داشته باشند ، روا نباشد در حکمت حکیم که خلق را در آنچه می داند که گریزی از آن نداشته و قوامی برای شان نیست ترک گوید ، زیرا به [ کمک و هدایت ] اوست که با دشمنان خود جنگیده ، غنائم را میان خویش تقسیم کنند ، و اوست که یکپارچگی و جماعت ایشان به پاداشته ، ستمگر را از ستم مظلوم باز دارد۱ .
منبع حدیث
۱- عیون أخبار الرضا ۲/ ۹۹- ۱۰۱ .
برگرفته از کتاب دانستنی های امام رضا علیه السلام دانستنی های رضوی۲

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *