احادیث و سخنان

احادیث فقهی امام رضا در طهارت

متن حدیث
الطهاره ۱- الکلینی عن أحمد بن محمّد عن إبراهیم بن أبی محمود ، قال : قلت للرضا علیه السلام : الطنفسه و الفراش یصیبهما البول کیف یصنع بهما و هو ثخین کثیر الحشو ؟ قال : یغسل ما ظهر منه فی وجهه . ۲- الکلینی عن الحسین بن محمّد عن أحمد بن محمّد عن أحمد بن إسحاق عن سعدان عبدالرحمن قال : کتبت إلی أبی الحسن علیه السلام فی خصی یبول فیلقی
من ذلک شدّه و یری البلل بعد البلل ، قال : یتوضّأ ثمّ ینتضح فی النهار مرّه واحده . ۳- الصدوق قال : سئل الرّضا عن الرجل یطأ فی الحمام و فی رجلیه الشقاق فیطأ البول و النوره ، فیدخل الشقاق أثر أسود ممّا وطئه من القذر و قدغسله ، کیف یصنع به و برجله الّتی وطأ بها أیجزیه الغسل ، أم یخلّل بأظفاره و یستنجی ، فیجد الرّیح من أظفاره و لایری شیئاً ؟ فقال : لاشی ء علیه من الرّیح و الشقاق بعد غسله ، و لابأس أن یتدلّک الرجل فی الحمّام بالسویق و الدّقیق و النخاله ، فلیس فیما ینفع البدن إسراف إنّما الإسراف فیما أتلف المال ، و أضرّ بالبدن ، و الدم إذا أصاب الثوب فلابأس بالصلاه فیه ، ما لم یکن مقداره مقدار درهم واف ، و الوافی ما یکون وزنه درهماً و ثلثاً . و ما کان دون الدّرهم الوافی فقد یجب غسله و لابأس بالصّلاه فیه ، و إن کان الدّم دون حمصه فلا بأس بأن لایغسل إلّا یکون دم الحیض فإنّه یجب غسل الثوب منه ، و من البول و المنی ، قلیلاً کان أو کثیراً و تعاد منه الصّلاه علم به أو لم یعلم . ۴- الطوسی بإسناده عن أحمد عن إبراهیم بن أبی محمود قال : قلت للرّضا علیه السلام : الجاریه النصرانیّه تخدمک ، و أنت تعلم أنّها نصرانیّه لاتتوّضأ و لاتغسل من جنابه ؟ قال : لابأس تغسل یدیها . ۵- الکلینی عن عدّه من أصحابنا عن أحمد بن محمّد بن عیسی عن محمّد بن إسماعیل قال : سألت الرّضا علیه السلام عن
الرّجل یجامع المرأه قریباً من الفرج فلاینزلان ، متی یجب الغسل ؟ قال : إذا التقی الختانان فقدوجب الغسل ، فقلت : التقاء الختانین هو غیبوبه الحشفه ؟ قال : نعم . ۶- الکلینی عن محمّد بن یحیی عن محمّد بن الحسین و محمّد بن إسماعیل عن الفضل بن شاذان عن صفوان بن یحیی عن عبدالرحمن بن الحجّاج قال : سألت أباالحسن الرّضا علیه السلام عن الکسیر تکون علیه الجبائر ، أو تکون به الجراحه کیف یصنع بالوضوء و عند غسل الجنابه ، و غسل الجمعه ؟ قال : یغسل ما وصل إلیه الغسل ممّا ظهر ممّا لیس علیه الجبائر ، و یدع ما سوی ذلک ممّا لایستطیع غسله و لاینزع الجبائر و [ لا ] یعبث بجراحته . ۷- الطوسی قال : أخبرنی الشیخ أیّده الله تعالی عن أحمد بن محمّد عن أبیه عن سعد بن عبدالله عن محمّد بن الحسین و محمّد بن عیسی و موسی بن عمر بن یزید الصیقل عن أحمد بن محمّد بن أبی نصر عن أبی الحسن الرضا علیه السلام فی الرّجل تصیبه الجنابه و به قروح أو جروح ، أو یکون یخاف علی نفسه البرد ، قال : لا یغتسل یتیمّم . ۸- الطوسی بإسناده عن الحسین بن عبیدالله ، عن أحمد بن محمّد بن یحیی عن أبیه عن محمّد بن علیّ بن محبوب عن أحمد بن محمّد عن أبی همام عن أبی الحسن علیه السلام فی وضوء الفریضه فی کتاب الله قال : المسح و الغسل فی الوضوء للتنظیف .
طهارت ۱- کلینی از احمد بن محمد ، از ابراهیم بن ابی محمود روایت کرده است که
گفت : به حضرت رضا (ع) عرض کردم : اگر به فرش و لحاف که ضخیم و پر پشت است ادرار برسد چه باید کرد ؟ فرمود : همان رویه آن که پیداست شسته شود کافی است۱ . ۲- کلینی از حسین بن محمد ، از احمد بن محمد ، از احمد بن اسحاق ، از سعدان بن عبدالرحمان روایت کرده است که گفت : طی نامه ای به ابوالحسن (ع) ( حضرت رضا ) درباره حکم خواجه ای سؤال کردم که به زحمت می تواند ادرار خود را نگه دارد و پیاپی رطوبت می بیند ، حضرت فرمود : وضو می گیرد و سپس یک بار در روز آب بر ( عورت ) خود می ریزد۲ . ۳- صدوق گوید : از حضرت رضا (ع) سؤال شد : اگر مردی که پاشنه پاهایش تَرَک خورده به حمام رود و روی ادرار و نوره پا بگذارد و از کثافاتی که لگد کرده و اثر سیاه دارد داخل ترک پاهایش شود با آن که پاهایش را شسته است ، با آن اثر و رنگ و پاهایش چه کند ؟ آیا شستن ( همان ظاهر ) کفایت می کند ، یا باید ترکها را کاملا تمیز کند ؟ همین طورشخصی که استنجا کرده و بوی آن لای انگشتانش باقی است ولی چیزی پیدا نیست چه کند ؟ حضرت فرمود : اشکالی ندارد و اعتنا به بو نکند و همچنین است در ترکیدگی پاها و زیر ناخنها . و اشکالی ندارد که از آرد و جو و گندم و یا سبوس آن
در حمام ( برای نظافت یا معالجه ) استفاده کند ، زیرا در آنچه برای بدن مفید است اسراف نیست ، بلکه اسراف در موردی است که به تلف شدن مال بینجامد یا به بدن ضرر برساند . و هر گاه خون به لباس رسید نماز خواندن در آن لباس مانعی ندارد به شرط آن که مقدار خون به اندازه یک درهم وافی باشد ، و درهم وافی مقداری است که وزن آن برابر یک و یک سوم درهم باشد ، اگر کمتر از یک درهم وافی باشد شستن آن ( لباس نجس ) واجب است ولی نماز خواندن با آن جامه اشکالی ندارد ، و هر گاه خون کمتر از یک نخود باشد اشکالی ندارد که ( برای نماز ) شسته نشود مگر آن که خون حیض باشد که در این صورت شستن لباس از خون واجب است ، همچنین است آلودگی لباس به ادرار یا مَنِی ، خواه کم باشد یا زیاد ، و نمازی که با لباس آلوده به اینها خوانده شده باشد باید اعاده گردد ، چه شخص از آن آگاه بوده یا نبوده است ۳ . ۴- طوسی به اسناد خود از احمد ، از ابراهیم بن ابی محمود روایت کرده است که گفت : به حضرت رضا (ع) عرض کردم : کنیزی مسیحی داری که خدمتت می کند و می دانی که او مسیحی است و اهل وضو گرفتن و غسل جنابت نیست حکمش چیست ؟ فرمود : اشکالی ندارد ، همین قدر که دستهایش را بشوید کافی است ۴ . ۵- کلینی از جمعی از اصحاب
ما ، از احمد بن محمد بن عیسی ، از محمد بن اسماعیل روایت کرده است که گفت : از حضرت رضا (ع) پرسیدم : مردی با زنی نزدیکی می کند اما دخولی صورت نمی گیرد و هیچ یک از آنها انزال نمی شوند ، چه وقت غسل واجب است ؟ فرمود : هر گاه ختنه گاه آنان به هم برسد غسل واجب می شود ، عرض کردم : منظور از به هم رسیدن ختنه گاه ها ناپدید شدن حشفه است ؟ فرمود : آری ۵ . ۶- کلینی از محمد بن یحیی ، از محمد بن حسین و محمد بن اسماعیل ، از فضل بن شاذان ، از صفوان بن یحیی ، از عبدالرحمن بن حجاج روایت کرده است که گفت : از حضرت ابوالحسن الرضا (ع) درباره شخصی که عضوی از بدنش شکسته و روی آن جبیره است و یا در بدنش جراحتی دارد سؤال کردم که در هنگام گرفتن وضو و غسل جنابت و غسل جمعه چه باید بکند ؟ فرمود : قسمتهایی از آن را که رویش جبیره نیست بشوید و جاهایی را که نمی تواند بشوید رها کند ، لازم نیست جبیره را بکند و یا جراحتش را دستکاری کند۶ . ۷- طوسی گوید : شیخ – أیده الله تعالی- از قول احمد بن محمد ، از پدرش ، از سعد بن عبدالله ، از محمد بن حسین و محمد بن عیسی و موسی بن عمر بن یزید صیقل ، از احمد بن محمد بن ابی نصر برایم روایت کرد که حضرت ابوالحسن الرضا ( ع
) درباره مردی که جنب می شود و در بدنش دمل یا جراحتی دارد یا از استعمال آب بر جانش می ترسد ، فرمود : لازم نیست غسل کند ، تیمم کافی است ۷ . ۸- طوسی به اسناد خود از حسین بن عبیدالله ، از احمد بن محمد بن یحیی ، از پدرش ، از محمد بن علی بن محبوب ، از احمد بن محمد ، از ابوهمام ، از ابوالحسن الرضا (ع) روایت کرده است که آن حضرت درباره وضوی واجب در کتاب خدا فرمود : دست کشیدن کفایت می کند ، شستن در وضو برای نظافت است۸ .
منبع حدیث
۱- فروع کافی ۳ / ۵۵ . ۲- فروع کافی ۳ / ۲۰ . ۳- من لایحضره الفقیه ۱/ ۷۱ – ۷۲ . ۴- تهذیب ۱ / ۳۹۹ . ۵- فروع کافی ۳ / ۴۶ . ۶- فروع کافی ۳ / ۳۲ . ۷- تهذیب ۱ / ۱۹۶ . ۸- استبصار ۱ / ۶۴ .
برگرفته از کتاب دانستنی های امام رضا علیه السلام دانستنی های رضوی۲

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *