احادیث و سخنان

احادیث فقهی امام رضا در آداب حمام

متن حدیث
و إذا أردت دخول الحمّام و أن لاتجد فی رأسک ما یؤذیک فابدأ عند دخول الحمّام بخمس حسوات ماء حارّ فإنّک تسلم بإذن الله تعالی من وجع الرأس و الشقیقه و قیل خمسه أکفّ ماء حارّ تصبّها علی رأسک عند دخول الحمّام . و اعلم یا أمیرالمؤمنین أنّ ترکیب الحمام علی ترکیب الجسد للحمّام أربعه أبیات مثل أربع طبائع : البیت الأوّل : بارد یابس ، و الثانی : بارد رطب ، و الثالث : حارّ رطب ، و الرابع : حارّ یابس . و منفعه الحمّام تؤدی إلی الاعتدال و ینقی الدرن و یلین العصب و العروق و یقوّی الأعضاء الکبار و یذیب الفضول و العفونات . و إذا أردت أن لایظهر فی بدنک بثره و لاغیرها فابدأ عند دخول الحمّام بدهن بدنک بدهن البنفسج . و إذا أردت أن لایبثر و لایصیبک قروح و لاشقاق و لاسواد فاغسل بالماء البارد قبل أن تنور . و من أراد دخول الحمّام للنوره فلیتجنّب الجماع قبل ذلک باثنتی عشره ساعه و هو تمام یوم و لیطرح فی النوره شیئاً من الصبر و القاقیا و الحضض أو یجمع ذلک و یأخذ منه الیسیر إذا کان مجتمعاً أو متفرقاً و لایلقی فی النوره من ذلک شیئاً حتّی تمات النوره بالماء الحارّ الّذی یطبخ فیه البابونج و المرزنجوش أو ورد البنفسج الیابس و إن جمع ذلک أخذ منه الیسیر مجتمعاً أو متفرقاً قدر ما یشرب الماء رائحته . و لیکن زرنیخ النوره مثل ثلثها و یدلک الجسد بعد الخروج منها ما یقطع
ریحها کورق الخوخ و ثجیره العصفر و الحناء و السعد و الورد . و من أراد أن یأمن النوره و یأمن إحراقها فلیقلّل من تقلیبها و لیبادر إذا عملت فی غسلها و أن یمسح البدن بشی ء من دهن ورد فإن أحرقت و العیاذ بالله أخذ عدس مقشر فیسحق بخلّ و ماء ورد و یطلی علی الموضع الّذی أحرقته النوره فإنّه یبرأ بإذن الله و الّذی یمنع من تأثیر النوره للبدن هو أن یدلّک عقیب النوره بخلّ عنب و دهن ورد دلکاً جیّداً .
آداب حمام و . . . هر گاه خواستی حمّام بروی و در سر خود ناراحتی پیدا نکنی ، هنگام ورود به حمّام ابتدا پنج جرعه آب گرم بنوش ، در این صورت به خواست خدای تعالی ، از سردرد و درد شقیقه در امان خواهی بود . بعضی گفته اند هنگام ورود به حمام پنج مشت آب گرم روی سر خود بریز . بدان ای امیرالمؤمنین که حمّام هم ترکیبی مانند ترکیب بدن دارد ، یعنی همان طور که بدن دارای چهار طبع است حمّام نیز دارای چهار خانه می باشد : خانه اول : سرد و خشک است ، خانه دوم : سرد و مرطوب ، خانه سوم : گرم و مرطوب ، و خانه چهارم : گرم و خشک . فایده حمّام این است که بدن را معتدل می کند ، چرک بدن را از بین می برد ، عصبها و رگها را نرم می سازد ، اعضای بزرگ بدن را تقویت می کند ، و فضولات و عفونتها را می زداید . اگر می خواهی بدنت جوش و
دانه و غیره نزند هنگام ورود به حمام ابتدا بدنت را با روغن بنفشه چرب کن . و اگر می خواهی ( بعد از نوره کشیدن ) بدنت مبتلا به زخم و ترکیدگی و لکه های سیاه نشود بیش از آن که نوره بکشی خودت را با آب سرد بشوی . کسی که می خواهد برای نوره کشیدن به حمام برود باید دوازده ساعت قبل ، یعنی یک روز تمام ، از مقاربت خودداری ورزد ، کمی صبر ( زرد ) یا قاقیا۱ و یا حفض۲ در نوره بریزد و یا مقدار کمی از مجموعه آنها را با نوره مخلوط کند ، اینها را وقتی به نوره اضافه کنند که نوره را با آب گرمی که در آن بابونه و مرزنگوش یا گل بنفشه خشک جوشانده شده است ، به عمل آورده باشند . مقدار کمی از مجموع این سه قلم ( بابونه و . . . ) یا از هر یک جداگانه در آب می جوشانند به اندازه ای که آب بوی این گلها را بگیرد . مقدار زرنیخ نوره باید به اندازه یک سوم مقدار نوره باشد ، و برای از بین بردن بوی نوره می توان از چیزهایی مانند برگ درخت هلو ، تفاله گل کاجیره ، حنا و ( سعد و گل سرخ ) به بدن مالید . هر کس می خواهد که نوره بدنش را نسوزاند آن را زیاد هم نزند ، کمی بعد از استعمال نوره آن را بشوید ، و اندکی روغن گل سرخ به بدنش بمالد ، و چنانچه خدای نخواسته نوره بدنش را سوزاند مقداری عدس
پوست کنده را بکوبد و ( با سرکه و گلاب مخلوط کند ) و به جایی که سوخته دست بمالد ، به خواست خداوند بهبود می یابد . برای از بین بردن اثر نوره بر بدن ، بلافاصله پس از نوره کشیدن محل آن را با سرکه انگور و روغن گل سرخ کاملا مالش دهد .
منبع حدیث
۱- عصاره برگ و میوه درخت اقاقیا . ۲- صمغ صنوبر, تربانتین .
برگرفته از کتاب دانستنی های امام رضا علیه السلام دانستنی های رضوی۲

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *