احادیث و سخنان

احادیث امام رضا در تفسیر سوره هود

۶۱- ابونصر بزنطی گوید: حضرت رضا علیه السلام فرمودند: خداوند دربارهی قوم نوح فرمود: «و لا ینفعکم نصحی ان اردت ان انصح لکم ان کان الله
[صفحه ۵۱۹]
یرید ان یغویکم.»
فرمود: کارها در دست خداوند است، هر کس را بخواهد هدایت میکند و هر کس را بخواهد گمراه میسازد.
۶۲- محمد بن فضیل گوید: از حضرت رضا علیه السلام پرسیدم انتظار فرج چیست؟
فرمود: مگر نمیدانی انتظار فرج خود فرج است، سپس فرمود: «خداوند متعال میفرماید: «و ارتقبوا انی معکم رقیب».
۶۳- ابوالصلت هروی گوید: مامون از امام رضا علیه السلام پرسید تفسیر آیه شریفه «و هو الذی خلق السماوات و الارض فی سته ایام و کان عرشه علی الماء لیبلوکم ایکم احسن عملا» چیست؟
حضرت فرمود: خداوند متعال عرش، آب و فرشتگان را قبل از آسمان و زمین آفرید، و فرشتگان به وسیله خود و عرش و آب به خداوند متعال راه پیدا کردند.
پس از این خداوند عرش خود را روی آب قرار داد تا قدرت خود را به فرشتگان نشان دهد، و آنها بدانند که پروردگار به همه چیز قدرت و توانائی دارد.
سپس عرش را با قدرت خود برداشت و آن را بالای آسمانهای هفتگانه قرار داد. و زمین و آسمان را در شش روز آفرید و بر عرش استیلاء پیدا کرد، در صورتی که قدرت داشت آسمان و زمین را در یک چشم به هم زدن خلق کند.
خداوند متعال به این طریق خواست به فرشتگان بفهماند که وی مخلوقات را به تدریج خلق میکند، خداوند عرش را برای احتیاج به آن خلق نکرد زیرا او از عرش و همه مخلوقات بینیاز است، و خداوند روش عرش جلوس نمیکند زیرا او
[صفحه ۵۲۰]
جسم نیست و از صفات مخلوقات خود منزه است.
اما قول خداوند که فرمود: «لیبلوکم ایکم احسن عملا» تفسیرش این است که مخلوقات را آفرید و آنها را به انجام تکالیف عبادات و طاعات آزمایش کرد، نه از این جهت که خواست آنها را بیازماید زیرا خداوند متعال به پایان هر چیز آگاه است و آزمایش و امتحان در دستگاه او راه ندارد.
مامون گفت: ای ابوالحسن مرا از ناراحتی رها کردی خداوند تو را برهاند.
۶۴- در حدیث دیگری آمده که مامون گفت: یابن رسول الله تفسیر «و لو شاء ربک لآمن من فی الارض کلهم جمیعا افانت تکره الناس حتی یکونوا مومنین، و ما کان لنفس ان تومن الا باذن الله» را بیان فرمائید.
امام رضا علیه السلام فرمود: پدرم از پدرش از علی علیهم السلام روایت کرده که فرمود: مسلمانان به حضرت رسول صلی الله علیه و آله گفتند: یا رسول الله ما دشمن زیاد داریم اگر مردم را با اکراه وارد اسلام کنید بر دشمنان خود پیروز خواهیم شد.
حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود: من از نزد خود بدعتی نمیگذارم و خود را به مشقت و سختی گرفتار نمیکنم.
در این هنگام خداوند متعال فرمود: اگر پروردگار بخواهد همه مردم روی زمین ایمان خواهند آورد، و مردم به ایمان مضطر خواهند شد همان طور که در هنگام معاینه مرگ و عذاب از روی اضطرار ایمان میآورند.
و اگر از روی جبر و اضطرار ایمان بیاورند ثواب و پاداش نخواهند داشت، و لیکن اراده فرمود مردم با طوع و رغبت ایمان آورند تا به الطاف و عنایات و بهشت خداوند برسند و به پیغمبر خود فرمود: آیا مردم را اجبار میکنی که اسلام بیاورند.
[صفحه ۵۲۱]
اما آیه مبارکهی «و ما کان لنفس ان تومن الا باذن الله» مقصود این نیست که خداوند ایمان را بر آنها حرام کرده باشد، معنی آیه این است که هیچ کس بدون اذن خداوند نمیتواند ایمان بیاورد، و اذن خداوند همان است که مردم را مکلف کرده به دستورات و اوامرش ایمان بیاورند، و اگر تکلیف و تعبد نبود خداوند مردم را به ایمان اجبار میکرد.
مامون گفت: ای ابوالحسن مشکل ما را حل کردی خداوند مشکلات شما را حل کند، اینک بفرمائید، آیهی شریفه «الذین کانت اعینهم فی غطاء عن ذکری و کانوا لا یستطیعون سمعا» چه معنی دارد؟
امام علیه السلام فرمود کوری چشم مانع یاد کردن خداوند نیست، و تذکر به چشم ارتباطی ندارد، ولیکن خداوند متعال کافرین به ولایت علی علیه السلام را به کوران تشبیه کرده، زیرا گفتههای پیغمبر دربارهی علی بر آنها گران میآمد، و استطاعت شنیدن آن را نداشتند.
مامون گفت مشکل ما را حل کردی خداوند مشکلات شما را حل کند.
برگرفته از کتاب اخبار و آثار حضرت امام رضا علیه السلام نوشته: عزیزالله عطاردی قوچانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *