احادیث تفسیری

دیدگاه امام رضا (ع) – همراهی همیشگی انسان کامل با قرآن

بی تردید قرآن از آغاز تا فرجام نزول حق است ؛ و بالحق اءنزلناه و بالحق نزل ( ۲۴۲ ) و ضرورتا باطل از حق جداست . اگر از عترت
چیزی مباین و مخالف قرآن سرزند، ضرورتا از قرآن جدا می شوند و بطلان این افتراق و جدایی واضح است ؛ چنان که ضرورت
تلازم جدایی ناپذیری قرآن و عترت روشن است . پس اگر افتراق باطل باشد تالی قیاس مقدم آن ، یعنی سر زدن چیزی از عترت
که مخالف با قرآن باشد نیز باطل است بیان تلازم : اگر چیزی از عترت صادر شود که با قرآن مخالف باشد، باید میان قرآن و
عترت جدایی باشد، ولی با استناد به حدیث ثقلین ، تالی باطل است ؛ یعنی جدایی نیست . پس قطعا مقدم هم باطل می شود؛ یعنی
از عترت طاهره علیهم السلام سخنی مخالف با قرآن صادر نمی شود . از این رو، حضرت رضا علیه السلام فرمود : اگر روایات با
قرآن مخالف باشد، من آن را تکذیب می کنم ؛ اذا کانت الروایات مخالفۀ للقرآن ، کذبتها . ( ۲۴۳ ) این حدیث را هنگامی بیان
فرمودند که ابو قره در بحث امتناع رؤ یت خداوند به حضرت علیه السلام گفت : پس شما روایات را تکذیب می کنید ؟ و ابو قره و
مثل او این مطلب را نمی دانست . همتا و مصاحب قرآن همان انسان معصوم ، یعنی عترت طاهره علیهم السلام هستند، نه روایات .
زیرا روایات چون قرآن معصوم و بی خطا نیستند تا صلاحیت آن را داشته باشند که همتای قرآن باشند و غیر معصوم مصاحب
معصوم نمی شود . زیرا لازمه ی معیت معیاری است که زمینه ی آن را فراهم آورد و جامعی لازم است که دو همراه در آن جمع
شوند . پس اگر روایات از دس و تحریف مصون نباشند، با قرآنی که از هر جهت مصون و محفوظ است ، نمی تواند همراه باشند؛
اما عترت پیراسته از آلودگی هایی چون جهل و انحراف و طغیان و سهو نسیان که به واسطه ی عنایت خداوند سبحان به این مقام
رسیده اند، شایستگی همتایی قرآن را دارایند . چنان که قرآن نیز همتای آن هاست و هرگز چیزی که مباین و مخالف قرآن باشد،
از آن ها سر نمی زند . زیرا معصوم علیه السلام صراحتا روایاتی را که با قرآن مخالف است ، دروغ می شمارد . چون در بعضی از
روایات دست برده شده است . نیز همان گونه که دس و جعل به قرآن علمی راه ندارد، به قرآن عینی یعنی امام معصوم علیه السلام
نیز نفوذ نمی کند . بنابراین ، چنین روایاتی قطعا از امام معصوم علیه السلام صادر نشده است . زیرا آنچه با قرآن مباین است ، قطعا
با عترت طاهره نیز مباین است و به علت یگانگی ملاک و معیت و تضاد، ضد یکی از دو همراه ضد دیگری نیز هست . پس آنچه
ضد قرآن است ، با عترت طاهره نیز ضدیت دارد، حتی اگر ظاهرا به ایشان منتسب باشد . همچنین شدنی نیست چیزی که با یکی از
دو امری که دارای تمام وجوه اشتراک حقیقی هستند، ضدیت داشته باشد، ولی با امر دوم ضد نباشد؛ با آن که ملاک اشتراک آن
ها هم محفوظ است . چنان که قرآن و عترت طاهره علیهم السلام نیز واجد کلیه ی وجوه اشتراک حقیقی هستند و همواره این
ملاک اشتراک در میان آن ها هست . پس نمی شود آنچه ضد قرآن است ، با عترت طاهره علیه السلام موافق و همراه باشد .
برگرفته از کتاب قرآن کریم از منظر امام رضا علیه السلام نوشته: آیت الله العظمی جوادی آملی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *