احادیث تفسیری

دیدگاه امام رضا (ع) – بنیان فکری یهود و نصاری

بر اساس این شنگ بنا، قرآن علیه ادعاهای پوچ و آرزوهای دروغین هر حزب و گروه داوری می کند . چون هر یک از این احزاب
ادعا می کند که تنها او اهل سعادت و اهل بهشت است نه دیگران ، و از احزاب دیگر راضی نمی شود، مگر آن که از حزب او
پیروی کند و نیز ادعا می کند که حزب او به خداوند سبحان نزدیک است و غیر از او از خدای متعالی دور است و دیگران حق
برتری یافتن بر او را ندارند، ولی او با دیگران هر گونه که خواست می تواند رفتار کند؛ و قالوا لن یدخل الجنۀ الا من کان هودا اءو
نصاری تلک اءمانیهم قل هاتوا برهانکم ان کنتم صادقین . ( ۲۵۳ ) منطق یهود انحصار و اختصاص بهشت برای یهودیان است و غیر
از یهودی کسی داخل بهشت نمی شود، چنان که ادعای نصاری نیز انحصار بهشت برای نصرانی است و جز نصرانی کسی نباید
آرزوی بهشت را در سر بپروراند؛ و قالت الیهود لیست النصاری علی شی ء و قالت النصاری لیست الیهود علی شی ء و هم یتلون
الکتاب کذلک قال الذین لا یعلمون مثل قولهم فالله یحکم بینهم یوم القیمۀ فیما کانوا فیه یختلفون . ( ۲۵۴ ) هر یک از این دو فرقه
دیگری را طرد می کند، با این که کتاب الاهی آنان ، حکم نمی کند که ملاک نجات ، عنوان و اسم و مانند آن است ؛ ولی اینان
با در دست داشتن آن کتاب الاهی که بر خلاف توهم آنان حکم کرده است ، از روی نادانی گروه دیگر را نفی می کنند؛ چنان که
غیر از ایشان یعنی جاهلانی که کتاب آسمانی هم ندارند و صاحب شریعت الاهی نیستند مدعی این ادعای بی برهان هستند . توهم
صفحه ۶۱ از ۱۲۶
انحصار سعادت و بهشت ویژه ی یک فرقه ی خاص نیست ، بلکه در اندیشه ی همه گروه ها وجود دارد تا جایی که همه ی فرقه ها
غیر از خود را رد می کنند؛ و لن ترضی عنک الیهود و لا النصاری حتی تتبع ملتهم قل ان هدی الله هو الهدی و لئن اتبعت اءهوائهم
بعد الذی جاءک من العلم مالک من الله من ولی و لا نصیر ( ۲۵۵ )؛ یعنی یهود و نصاری از رسول و امت او راضی نمی شوند، مگر
این که از اسلام برگردند و یهودی و نصرانی شوند و همان گونه که هر یک از این دو فرقه به بطلان و بی بنیاد بودن فرقه ی دیگر
حکم می کند، درباره ی اسلام و مسلمین نیز به بی پایگی آن حکم می دهد . این آرزوی دروغین آنان را به این ادعا رسانده است
که تنها اینان خداوند و دین او را می شناسند – نه دیگران – حقیقتا اینان پسران و دوستان خدایند، ولی خداوند سخن آنان را چنین
رد می کند : و قالت الیهود و النصاری نحن اءبناء الله و اءحباؤ ه قل فلم یعذبکم بذنوبکم بل اءنتم بشر ممن خلق یغفر لمن یشاء و
یعذب من یشاء و لله ملک السموات و الاءرض و ما بینهما و الیه المصیر . ( ۲۵۶ ) چون اگر یهودیان و مسیحیان دوستان خدا بودند،
ایشان را به سبب گناهانشان عذاب نمی کرد یا اصلا گناه نمی کردند تا عذاب شوند . پس اینان مانند افراد دیگرند و هر حکمی که
برای دیگران هست ، برای اینان نیز جریان دارد . بر اساس نظام عدل عمومی الاهی ، ملاک پاداش و نجات از آتش ، اصول سه
گانه ی پیشین است ، بدون آن که میان احزاب مختلف امتیازی باشد . امت خطاکاری که خویش را در رستگاری و دیگران را در
هلاکت می بیند، مسلما در تاریکی گمراهی و ضلالت غوطه ور است ؛ به گونه ای که بینایی اش را از دست داده است و چنین
امتی خیال می کند، بنیانگذار آیین توحیدی که ره آورد همه ی پیامبران و اولیاست ، حضرت ابراهیم علیه السلام نیز هم کیش
اوست و تنها آنان بر شیوه و دین اویند؛ اءم تقولون ان ابراهیم و اسماعیل و اسحق و یعقوب و الاءسباط کانوا هودا اءو نصاری قل
ءانتم اءعلم اءم الله و من اءظلم ممن کتم شهاده عنده من الله و ما الله بغافل عما تعملون ، ( ۲۵۷ ) و چون خیال می کنند تنها آنان بر
حق و شریعت پیامبران هستند نه دیگران ، چنین می پندارند که راه خداوند راهی جز یهودیت یا نصرانیت نیست و تنها این دو بر
مسیر ابراهیم علیه السلام هستند . خدای متعالی پندار آنان را رد می کند و راه آنان را ضد آیین ابراهیم علیه السلام می داند و آیین
ابراهیمی را تنها راه مستقیم بهشت و نجات دهنده از دوزخ می نامد؛ و قالوا کونوا هودا اءو نصاری تهتدوا قل بل ملۀ ابراهیم حنیفا و
ما کان من المشرکین . ( ۲۵۸ ) خداوند سبحان در این آیات بیان می کند که بنیان اینان بر پایه ی جهل و آرزوست . در صورتی که
اگر آگاه می شدند و تحقیق می کردند، چنین سخنانی نمی گفتند؛ قل هاتوا برهانکم ( ۲۵۹ ) دلایل خود را بر ادعای پوچ خود،
آشکار سازید؛ یعنی اگر ادعایی با برهان همراه نباشد، شنیدنی نیست و فقط آرزویی است نادرست . چنان که در رد ادعای آن ها
می فرماید : تلک اءمانیهم ( ۲۶۰ ) و کذلک قال الذین لا یعلمون مثل قولهم ( ۲۶۱ )؛ یعنی گفتار اهل کتاب چون سخن جاهلان است
. زیرا کسی که به کتاب آسمانی خود توجه نمی کند و آن را پشت سر می اندازد، مانند جاهلانی است که کتاب آسمانی ندارند .
این پاره ای از آرزوهای آنان است .
برگرفته از کتاب قرآن کریم از منظر امام رضا علیه السلام نوشته: آیت الله العظمی جوادی آملی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *