احادیث تفسیری

دیدگاه امام رضا (ع) – امکان علم شهودی و تحقیق آن در خارج

در لابه لای سخن روشن گردید که علم حضوری چیست ؛ اما باید امکان تحقیق خارجی را بدون حجاب صورت ذهنی و پرده ی
مفهوم می بیند علم انسان به ذات خود، نخستین مصداق علم حضوری است . زیرا انسان به خوبی درک می کند که میان او و
شناخت ذاتش هیچ واسطه ای نیست . هر مفهومی ذهنی حتی مفهوم من ، اگر با حمل شایع لحاظ شود، بیگانه و بیرون از ذات است
و می توان گفت : او خود اوست ، من نیستم . زیرا ذات هر یک از ما موجودی خارجی است که منشاء آثار بیرونی فراوانی است و
این مفهوم – هر مفهومی که باشد حتی مفهوم من – امری ذهنی است که بر آن اثری بار نمی شود پس فرد می تواند بگوید که من
مفهوم ذهنی ، من نیستم و از آنجا که هر مفهوم ذهنی حتی مفهوم من یک امری کلی است که صلاحیت انطباق بر بیش از یک فرد
را دارد، ولی ذات هر یک از ما موجودی عینی است که انطباق بر کثیر در آن شدنی نیست ، پس هیچ یک از مفاهیم ذهنی عین
ذات ما نیست و علم به این مفاهیم علم به ذات ما نیست . زیرا مفاهیم کلی بر من جزئی منطبق نمی گردد . پس علم ما به ذات
خوش از طریق علم حصولی نیست ، بلکه از نوع علم شهودی است که در آن ، میان عالم و معلوم خارجی واسطه ای نیست و نیز در
آن مجالی برای تقسیم معلوم به معلوم ذاتی و معلوم عرضی وجود ندارد، چنان که در علم حصولی رواست .
برگرفته از کتاب قرآن کریم از منظر امام رضا علیه السلام نوشته: آیت الله العظمی جوادی آملی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *